..: Toming & info :..


Zelfbouwbuggy             [ Bouwtekeningen | Aanbevelingen | Links]

Op deze pagina staan de bouwtekeningen met maatvoeringen van onze 2BK racebuggy.

(Klik op de afbeeldingen voor een vergroting).

Bouwtekeningen:

Achteras
Figuur 1
Achteras
Sidebars
Figuur 2 Figuur 3
Zijaanzicht; buighoeken Bovenaanzicht; geprojecteerde hoeken


Figuur 4 Figuur 5
Zijaanzicht; afmetingen Bovenaanzicht; geprojecteerde afmetingen
Verbindingen sidebars
Figuur 6 Figuur 7
Bevestiging; achteras - zijbeugel Bevestiging; downtube - zijbeugel
Frame
Figuur 8
Frame hoeken
Voorvork
Figuur 9 Figuur 10 Figuur 11
Bovenaanzicht; Voorvork Bovenaanzicht; Afstandbeugels voorvork Zijaanzicht; Wielbeugel voorvork


Figuur 12 Figuur 13
Zijaanzicht; Downtube Zijaanzicht; Voetsteun (links)

Aanbevelingen

De maten van de buggy dienen alleen als uitgangsmaten te worden gezien; je kunt ze vrij radicaal veranderen. Een wijziging in de hoeken gecompenseerd met de lengte zal niet direct drastisch invloed hebben op de rij-eigenschappen. Uiteraard maakt het daarbij wel verschil of je een standaard buggy wilt bouwen of een wedstrijdbuggy.
In een wedstrijdbuggy wordt in de regel gereden met hogere snelheden (>50 kmh) en in dat geval zijn er een aantal kenmerkende eigenschappen die wel degelijk belangrijk worden voor het rijgedrag (een mercedes heeft bijvoorbeeld een hele andere wegligging dan een lelijke eend!). De belangrijkste aspecten waarmee rekening gehouden moet worden zijn:

Balans:
Hiermee wordt bedoeld het zwaartepunt van de buggy (inclusief de rijder), welke gerelateerd is aan de mate van driften. De standaard regel daarbij is 40% van het gewicht op het voorwiel en 60% op de achteras (30% per wiel).

Stijfheid & torsie:
Met stijfheid wordt de mate van buiging van de constructie bedoeld en met torsie het torderen (draaien) over de lengteas van je buggy; welke o.a. gerelateerd zijn aan vervorming en vibraties bij hogere snelheden en grote (dwars)krachten. Om stijfheid te vergroten en torsie tegen te gaan kan het volgende worden gedaan:
- dikkere wanddiktes gebruiken
- grotere omtrekmaten gebruiken
- dikkere bouten
- driehoeken creeëren (driehoekverbindingen in plaats van rechte strips)
- geknikte downtube in plaats van een rechte tube naar de voorvork

Sporing:
Hiermee wordt de sporing van de wielen bedoeld. Het meest kritieke punt (belangrijk vanwege het stuurgedrag) is de sporing van het voorwiel. Dit is een combinatie van de hoek van het balhoofd en de hoeveelheid naloop van het wiel. Een verkeerde verhouding en je hebt een buggy die heel slecht de bocht om wil of een zenuwachtig sturend gevaarte. Bij veel buggy's is daarom de naloop van het wiel te verstellen. Dit is gerealiseerd door diverse bevestigingspunten onderaan de voorvork, waardoor het wiel naar voren of naar achteren kan worden versteld.
Indien een starre achteras wordt toegepast met haakse wielen, dan zullen de achterwielen altijd goed sporen. Indien gebruik wordt gemaakt van een vector-as komt ook daar het een en ander bij kijken; hier wordt verderop het onderdeel "Vectoras/cambering" nadere informatie over gegeven.

Balhoofd hoek:
De balhoofd hoek hoort tussen de 30 en 35 graden te bedragen voor een juiste sporing van het wiel. Uitgaande van bovenstaande tekeningen zal deze hoek op basis van de gegeven maatvoering vanzelf verkregen worden. Indien voor een constructie van een voorvork met downtube wordt gekozen, dient hier rekening mee te worden gehouden: vanaf de zitting loopt de downtube horizontaal, om de voorvork onder een hoek van 35 graden te zetten dient het ontwerp zodanig te zijn dat dus uiteindelijk hat balhoofd ten opzichte van de downtube onder deze hoek van 35 graden komt te staan.

Geometrie:
Tot slot zijn uiteraard ook de geometrische verhoudingen (lengte-breedte-hoogte) mede bepalen voor het rijgedrag. Een korte smalle buggy zal heel anders reageren dan een bredere en langere buggy. Meest gangbaar is een achteras van circa 140 cm. Smallere buggy's zijn eerder geneigd tot driften, bredere buggy's willen niet goed de bocht om. Hiermee ligt de bredte vast. De lengte-breedte verhouding is vervolgens uiteraard gerelateerd aan de balans.


Frame
Met bovenstaande punten in beschouwing genomen en kijkend naar andere racebuggy's dan valt er best nog het een en ander te vereenvoudigen en te optimaliseren aan het ontwerp.
Kijkend naar de figuren 2 t/m 6 op deze pagina dan valt daarin te zien dat er behoorlijk veel hoeken in het frame zijn aangebracht. De sidebar is gevormd door 2 buighoeken, echter de bar is zodanig gebogen dat deze van boven gezien niet recht loopt maar naar buiten toe.
Op zichzelf niet echt verwonderlijk, aangezien de buggy ondanks dat het een racebuggy is, toch nog een beetje de klassieke kenmerken heeft, namelijk dat je met je knieën iets gebogen zit. Dit heeft het voordeel dat je kort de bocht om kunt sturen doordat je met je benen de volle stuurslag kunt inzetten. Doordat men tegenwoordig veel harder rijdt met buggy's dan voorheen, is het steeds minder belangrijk geworden om de maximale stuuruitslag te gebruiken. Als je bijvoorbeeld 40 Km/u rijd dan hoef je maar een beetje te sturen en je hebt je buggy al in een drift, waardoor je een bocht maakt.
Doordat je dus niet meer zo´n grote uitslag hoeft te maken kan de zit in de buggy veranderd worden van het zitten met gebogen knieën, tot het praktisch helemaal gestrekt zitten. Dit heeft het grote voordeel dat je je goed schrap kunt zetten in de buggy, zodat deze niet onder je verdwijnt zodra je even een beetje gelift wordt. Tevens rijdt dit veel plezieriger op lange afstanden (je benen liggen rustig in de buggy).
Nu komt het voordeel van de geknikte downtube om de hoek kijken, want het aangrijpingspunt van de sidebars op de downtube zit lager en zodoende raken je bovenbenen de voorste randen van de sidebars niet meer als je gestrekt wilt zitten. Dit werd vroeger opgelost door de stepjes wat hoger te plaatsen maar ook deze zijn in de loop der tijd steeds lager komen te zitten. Tweede voordeel van de geknikte downtube is dat je de buggy makkelijk langer en korter maken, zonder dat je de diepte van het zitje hoeft aan te passen. De ergonomie blijft dan hetzelfde.

Dit maakt het voor de constuctie van het frame veel eenvoudiger, omdat daarmee de sidebars van de achteras gewoon recht naar voren kunnen lopen. Hierdoor kan de zitting vervolgens ongeveer vlak met de grond worden gesteld en kunnen de buighoeken ten opzichte van dezelfde asgraad worden gemaakt. Constructietechnisch is dit veel eenvoudiger, aangezien alle gekke hoeken nu komen te vervallen en het is daardoor ook veel eenvoudiger de linker en de rechter beugel gelijk aan elkaar te maken.

Voor de zitting kan gekozen worden voor een standaard Libre zitting welke bij de gemiddelde vliegerhandel wel te bestellen is. Nog beter is het om in de sidebars een 2-traps verloop te maken indien gekozen wordt voor een opzet met een geknikte downtube en een horizontale zitting. Zie als voorbeeld de foto hieronder. Dit heeft als grote voordeel dat de bovenbenen over de volle lengte zijdelings gesteund worden voor meer beencomfort. Tevens geeft dit meer ruimte voor de stuurlijnen aan de zijkant. Hiervoor is uiteraard een aangepaste zitting nodig. In de links onderaan op de pagina staat een link naar een website waar custom made buggyzitjes te bestellen zijn.
Alternatief 1 Alternatief 2

Vectoras/cambering
De buggy kan worden voorzien van een vector-achteras. Hiermee kunnen dus de achterwielen in een schuine stand worden geplaatst. Deze hoekverstelling van de wielen wordt ook wel cambering genoemd en wordt toegepast bij schijfwielen.

Het schuin plaatsen heeft het voornaamste doel om het zwaartepunt naar beneden te brengen: door de grote diameter van de wielen komt de buggy omhoog. Dit wordt dus iets gecompenseerd door de wielen schuin te plaatsen. Ook worden de dwarskrachten (doordat de vlieger schuin ten opzichte van buggy staat en de buggy opzij wil trekken) kleiner; wat zowel lagers als het (gespaakte) wiel ten goede komt. Tot slot wordt ook de achteras denkbeeldig iets breder wat weer voor iets meer stabiliteit zorgt.

Als je de wielen meer camber geeft (schuiner zet), dan gaan ze automatisch meer toesporen (naar binnen gericht). Constructietechnisch zal dit gecompenseerd moeten worden, om er voor te zorgen dat de wielen hierdoor de buggy niet gaan afremmen. Hiervoor kunnen hoekverstellers gemonteerd worden tussen de sidebars en de achteras. Door de as naar voren te draaien gaan de wielen meer toesporen en door de as naar achteren te draaien gaan ze meer uitsporen.

Er zijn diverse discusies geweest op het vliegerforum over de optimale instelling en het feit of een lichte toespoor of uitspoor wel of niet noodzakelijk is (zoals ook bij andere voertuigen het geval is) voor een goed rijgedrag.
De theorieën hieromtrent zullen op zich wel kloppend zijn, echter veelal zijn die gebaseerd op uitgangspunten van een stabiele ondergrond. De ondergrond tijdens het buggyen zal veelal continu varieren waardoor ook het gedrag van de wielen continu aan verandering onderhevig is. Toespoor of uitspoor zal in die zin alleen maar negatieve effecten veroorzaken, namelijk: er vanuit gaande dat een buggy maar 1 voorwiel heeft welke dus niet door achterwielsporing gecompenseerd hoeft te worden om goed te sporen, dan zal toespoor of uitspoor er dus alleen toe leiden dat er meer rolweerstand optreedt, waardoor de buggy wordt afgeremd. Dit is door een aantal rijders ook als zodanig ondervonden en aangeduid.

De wielen moeten van boven af gezien dus haaks t.o.v. de as staan |-----| en van achteraf gezien /-----\ onder een hoek. Hoekverstellingen welke vaak genoemd worden, liggen tussen de 8 en de 15 graden, maar de meest optimale instelling schijnt 8 graden te zijn.

Voordelen camber:
- Zwaartepunt buggy kan hierdoor verlaagd worden; wordt met name bij standaard wielen hiervoor nog wel eens gebruikt
- Minder dwarskrachten op de wielen (de vlieger trekt de buggy zijdelings en door de schuine stand nemen de dwarskrachten dus af

nadelen camber:
- Moelijk instelbaar: het uitlijnen van de wielen steekt zeer nauw en zal bij een slechte instelling leiden tot afremmend gedrag
- Constructietechnisch hoekverstelling en compensatie voor toe-/uitspoor nodig.
- Heeft geen enkel nut bij gewone buggywielen of bigfoot(light) banden vanwege het brede loopvlak.

Kortom: camber is eigenlijk niets anders als fysiek je achteras verbreden en je zwaarte punt lager te leggen. Probleem met camber is alleen je toe-/uitspoor goed te krijgen zonder dat dit snelheid kost, oftewel je wielen goed haaks op je as krijgen is een probleem. Een vector-as lijkt constructietechnisch wel mooi, maar de nadelen wegen zoals gezegd niet op tegen de voordelen en aangezien vele mensen met bigfoot(light) banden rijden is het ook overbodig. Door simpelweg een bredere as te nemen en je zitje iets lager te zetten bereik je hetzelfde. Het lager zetten van het zitje is vaak eenvoudig te doen door de as om te draaien en je zitje aan de onderzijde i.p.v. de bovenzijde te monteren, waardoor deze een aantal centimeters zakt.


Vering
Hierboven staat reeds genoemd dat stijfheid en torsie belangrijke factoren zijn bij het ontwerpen van een buggy. Toepassen van vering zal deerentegen juist deze twee factoren veroorzaken. Dit beinvloed daarmee de response op de buggy (sturen met je voeten, voor-/achterover hangen, krachtverandering van de vlieger, etc. In principe wil je dat de buggy direct reageert op de stuurcommando's die je uitvoert en tevens wil je direct kunnen reageren op veranderen rijgedrag door bijvoorbeeld leuren van een vlieger, ingraven van de buggy in bochten, etc. De vering zal echter een groot deel van de energie absorberen en krachtsveranderingen tegenwerken, waardoor de buggy dus minder handelbaar wordt.

Voor een recratievliegeraar die veel op hobbelig terrein en lange afstanden rijdt kan dit heel plezierig zijn omdat alle hobbels worden weggedempt. Een sportieve rijder zal echter zo scherp mogelijk willen sturen en drift willen gebruiken om te sturen. Vergelijk het met de vering van een citroën en die van een race-auto. Als je kijkt naar wedstrijdbuggy's dan zie je daar ook maar weinig mensen met een geveerde as rijden; dit zegt dus blijkbaar genoeg over het nut van een veersysteem.

Enige mate van demping is uiteraard gewenst omdat je anders iedere kuil, bult en rimpel in het zand terugvoelt in buggy. Dit kan heel simpel worden verkregen door BF(light) banden toe te passen op je buggy. Door deze banden te vullen met ongeveer 0,7 bar luchtdruk krijg je banden die genoeg demping hebben om zeer comfortabel mee te kunnen rijden.
Dit spaart je dan een ingewikkelde constructie voor een geveerde as. Toegegeven; het ziet er natuurlijk wel heel erg mooi uit.

Voor wie toch een geveerde as wil bouwen; kijk eens naar de geveerde vector-as van de alienbuggy Dit veersysteem heeft gelijk alle componenten die je nodig hebt voor een goede vering, namelijk: onafhankelijk geveerde wielen, instelbare veerstijfheid, vector-verstelling en spoorcompensatie. De vering wordt verkregen door middel van een tweetal schokbrekers, zoals die ook in bijvoorbeeld mountainbikes worden gebruikt.
Een nadeel van deze schokbrekers is wel dat ze gevoelig zijn voor vervuiling van zoutwater en zand. Het is daarom raadzaam de dempers te voorzien van een beschermhoes; bijvoorbeeld een stuk binnenband.
Een andere optie is om torsievering toe te passen. Dit principe is onder andere verkrijgbaar in de achteras van een Viper paracart. Kijk voor beide systemen naar de links onderaan op deze pagina.


Wielen/banden
De wielen dienen gemonteerd te worden d.m.v. M20 bouten om een zo groot mogelijk stijfheid te krijgen. Voor de lagering wordt daarom gebruik gemaakt van grote lagers met een asgat van 20 mm. Dit bevordert de levensduur van de lagers behoorlijk. Uitzondering m.b.t. de asdiamer is eventueel de vooras, want die kan altijd op 12mm met een verloopbus eromheen naar 20 mm worden gebracht, om zodoende toch gebruik te kunnen maken van de grotere lagers. Tussen de lagers dient een afstandbus te worden aangebracht om het naar binnen drukken van de lagerschalen te voorkomen.
De montage van de achterwielen met M20 kan op zich vrij makkelijk worden gerealiseerd door een 2-tal afgedraaide M20 bouten (op enige afstand van elkaar) te plaatsen. Door nu vervolgens een gat van ongeveerd 6 millimeter door de as to boren, kunnen de bouten hiermee in de as worden vastgelast. De buitenste bout wordt vervolgens rondom aan de buitenzuide vastgelast. Dit alles netjes weer afslijpen en klaar.

Wat betreft de banden is het raadzaam gelijk bigfoot(light) banden te nemen. Veel mensen rijden eerst een tijdje met standaar wielen, maar stappen na een half jaar tot een jaar toch al snel over naar BF(light)'s.
Deze banden hebben als voordeel dat je een veel breder loopvlak hebt. Hierdoor graaft het wiel zich minder snel in en is daardoor veel geschikter voor op het strand. Daarnaast wordt door de bredere banden de achteras breder en krijg je meer stabiliteit. Zoals hierboven al genoemd werd, zijn deze banden ook zachter en geven de buggy daarmee ook enige mate van vering. Ook zijn deze wielen zwaarder, wat (afhankelijk van de balans) de stabiliteit weer ten goede komt. Enig nadeel is dat ze wat duurder zijn.
Twee BF-banden op de achteras gemonteerd en een standaard wiel voor, is daarom wel de minimale configuratie die aan te bevelen is. Indien ook een BF op de vooras gemonteerd moet worden (en dat is zeker aan te bevelen) dan dient uiteraard het ontwerp van de voorvork met geknikte downtube hier wel op aangepast te worden. Je kunt daardoor wellicht iets minder scherp sturen, maar voor lange afstanden en vooral op het strand verdient zich dit dubbel terug. In de links onderaan op de pagina staat een link naar een website waar alle soorten banden te bestellen zijn.


Tot slot:
Het makkelijkst bij het bouwen van een goeie buggy is het uiteraard wanneer je beschikt over de complete tekeningen van een goeie buggy. Met de hier geplaatste tekeningen ligt er in ieder geval al een redelijke basis. Wie een race-buggy als bijvoorbeeld een xxracer kloon wil bouwen zal heel veel moeten kijken en beredeneren naar het hoe en waarom van dergelijke ontwerpen, wat de bevindingen zijn en kan vervolgens zijn eigen draai hier aan geven. Enkele zeer goede buggy-ontwerpen zijn o.a.: Xxracer, Xxcelerator, BBS booster, Libre Hardcore, Viper parakart en de Alien buggy.

Voor het bouwen dienen diverse bewerkingen te worden gedaan, zoals: buigen, slijpen, knippen, bramen, draaien en lassen. Zonder de juiste gereedschappen, kennis of bekenden die dit voor je kunnen doen, is het daarom geen doen om een goeie buggy te bouwen of te laten bouwen. Er zit namelijk meer werk in dan je bij voorbaat denkt en als later blijkt dat je dingen zelf niet kunt (laten) doen en ze moet uitbesteden, dan wordt het alsnog een hele dure buggy. In dat geval is het beter om gewoon wat overuren te maken en van dat geld een goeie buggy te kopen.

Links

Kijk voor details van goede ontwerpen/ideeën ook eens op onderstaande websites:

- people.zeelandnet.nl : Website met een beschrijving en foto's van het ontwerp en het bouwproces van een zelfbouwbuggy.
- www.kiterider.info : Website met bouwtekeningen van de PL competition look-a-like, een Libre Vmax look-a-like en een BFlight voorvork.
- www.alienbuggy.com : Website van Alienbuggy met zeer gedetailleerde foto's van hun product.
- www.viper-parakart.de : Website van Viper-parakart met foto's van hun product.
- www.xxracer.nl : Website van Xxracer met foto's van hun product.
- www.buggywielen.nl : Website waar diverse soorten banden te bestellen zijn
- www.buggyzitjes.nl : Website waar custom made buggyzitjes te betellen zijn
- www.zenithvliegers.nl : Website waar tevens custom made buggyzitjes te betellen zijn
   
- Of zoek met behulp van de zoek-functie op www.vliegerforum.nl naar topics omtrent het ontwerpen en zelfbouw van buggy's.


Veel plezier en succes bij het bouwen!